પેટ્રોલ-ડીઝલ સરકારે કરી દીધું સસ્તું, ઘટાડી એક્સાઈઝ ડ્યૂટી, જાણો પ્રતિ લીટર કેટલી ઘટશે કિંમત
અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધને કારણે દેશવ્યાપી ઈંધણના ભાવમાં વધારાની આશંકાઓને ધ્યાનમાં રાખીને ભારત સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ બંને પર વધારાની એક્સાઈઝ ડ્યુટીમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કર્યો છે. ગુરુવારે જાહેર કરાયેલા સરકારી આદેશ અનુસાર, પેટ્રોલ પર વધારાની એક્સાઈઝ ડ્યુટી 13 રૂપિયા પ્રતિ લિટરથી ઘટાડીને 3 રૂપિયા પ્રતિ લિટર કરવામાં આવી છે. ડીઝલ પર એક્સાઈઝ ડ્યુટી 10 રૂપિયા પ્રતિ લિટરથી ઘટાડીને 0 રૂપિયા કરવામાં આવી છે.
ઈરાન સાથે યુએસ-ઈઝરાયલ યુદ્ધ અને તેહરાન દ્વારા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના નાકાબંધીને કારણે વૈશ્વિક ઉર્જા સંકટ વચ્ચે આ ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વ માટે એક મહત્વપૂર્ણ ઉર્જા પુરવઠો માર્ગ છે. યુદ્ધ પહેલા, વૈશ્વિક દરિયાઈ ક્રૂડ ઓઇલ અને ગેસનો આશરે પાંચમો ભાગ – 20 થી 25 મિલિયન બેરલ ક્રૂડ ઓઇલ અને આશરે 10 અબજ ઘન ફૂટ ગેસ – દરરોજ આ માર્ગ દ્વારા પરિવહન કરવામાં આવતો હતો.
આ ઉપરાંત, મોદી સરકારે પહેલીવાર એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ પર વિશેષ વધારાની એક્સાઇઝ ડ્યુટી લાદી છે. નવા નિયમો હેઠળ, ATF પરનો ટેક્સ ₹50 પ્રતિ લિટર નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ મુક્તિ પછી, અસરકારક દર ₹29.5 પ્રતિ લિટર થઈ ગયો છે. આનાથી એરલાઇન ખર્ચમાં વધારો થવાની શક્યતા છે, જે મુસાફરોના ટિકિટ ભાડા પર અસર કરી શકે છે.
સરકારે પેટ્રોલ પરનો ટેક્સ શૂન્ય રાખ્યો છે, જ્યારે ડીઝલ પરનો દર પ્રતિ લિટર ₹18.5 નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. નિકાસ માટે પેટ્રોલ, ડીઝલ અને ATF પરની ઘણી ડ્યુટીમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે. વધુમાં, 2022 માં લાગુ કરાયેલ વિન્ડફોલ ટેક્સ નાબૂદ કરવામાં આવ્યો છે, જે સ્થાનિક તેલ કંપનીઓને રાહત આપે છે. આ બધા ફેરફારો તાત્કાલિક અમલમાં આવશે, જે 26 માર્ચ, 2026 થી લાગુ થશે.
પેટ્રોલ અને ડીઝલ પર એક્સાઇઝ ડ્યુટી ઘટાડા પછી, હવે મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું તેમના ભાવ પણ ઘટશે. આ સમાચાર સામાન્ય ગ્રાહકો માટે એટલા રાહતદાયક ન પણ હોય જેટલા લાગે છે. સૂત્રો સૂચવે છે કે પંપ પર પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા ઓછી છે.
આનું મુખ્ય કારણ તેલ કંપનીઓ દ્વારા થઈ રહેલ ભારે નુકસાન છે. હાલમાં, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ પ્રતિ બેરલ $100 ને વટાવી ગયા છે.
પરિણામે, ભારતીય તેલ કંપનીઓને વેચાતા પેટ્રોલ અને ડીઝલના લિટર દીઠ આશરે ₹48.8 નું નુકસાન થઈ રહ્યું છે. સરકાર દ્વારા આપવામાં આવતી ₹10 ની રાહત કંપનીઓને તેમનું નુકસાન ઘટાડવામાં મદદ કરશે.
