ધનતેરસ અને દિવાળીના પવિત્ર તહેવારોને હવે જ્યારે માત્ર એક અઠવાડિયાનો સમય બાકી રહ્યો છે, ત્યારે સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ખૂબ જ નોંધપાત્ર તફાવત જોવા મળી રહ્યો છે. બજારમાં સોના કરતાં ચાંદીના ભાવમાં ત્રણ ગણો વધુ મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે, જે ખરીદદારો માટે એક મોટી તક બની શકે છે.
આપણી પરંપરા મુજબ ધનતેરસના દિવસે સોના અને ચાંદીની ખરીદી કરવી અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે. આ વર્ષે ધનતેરસનો તહેવાર 6 નવેમ્બર, શુક્રવારના રોજ ખૂબ જ ધામધૂમથી ઉજવવામાં આવશે. જોકે, આ તહેવારના બરાબર એક અઠવાડિયા પહેલાં જ સોના અને ચાંદી બંનેના ભાવમાં મોટા ફેરફારો જોવા મળી રહ્યા છે. પરંતુ, તેમાં પણ નોંધપાત્ર બાબત એ છે કે સોના કરતાં ચાંદીમાં બહુ મોટો ઘટાડો આવ્યો છે.
આ વર્ષની શરૂઆતમાં એટલે કે જાન્યુઆરી મહિનામાં ચાંદીના ભાવે રેકોર્ડ ઊંચાઈ સ્પર્શી હતી. પરંતુ હવે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ચાંદીના ભાવ તે રેકોર્ડ સપાટીથી અડધાથી પણ વધુ ઘટી ગયા છે. એટલું જ નહીં, ગયા અઠવાડિયે ભારતમાં પણ ચાંદીનો ભાવ ઘટીને 2 લાખ રૂપિયા પ્રતિ કિલોની નીચે આવી ગયો હતો.
ચાંદીના ભાવમાં કેટલો મોટો ઘટાડો થયો?
ઇન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશન (IBJA) ના સત્તાવાર આંકડાઓ અનુસાર, 30 સપ્ટેમ્બરના રોજ ચાંદીનો ભાવ 2,20,435 રૂપિયા પ્રતિ કિલો હતો. જે 26 ઓક્ટોબરના રોજ ઘટીને 1,94,479 રૂપિયા પ્રતિ કિલો થઈ ગયો. આ આંકડા દર્શાવે છે કે માત્ર એક જ મહિનાના ટૂંકા ગાળામાં ચાંદીના ભાવમાં આશરે 11.8% નો મોટો ઘટાડો થયો છે.
સોનાના ભાવમાં કેટલો ઘટાડો થયો?
ચાંદીની સરખામણીમાં સોનાના ભાવમાં થયેલો ઘટાડો ઘણો ઓછો છે. 30 સપ્ટેમ્બરના રોજ 24 કેરેટ શુદ્ધ સોનાનો ભાવ 10 ગ્રામ દીઠ 1,47,888 રૂપિયા હતો. જે 26 ઓક્ટોબરના રોજ ઘટીને 1,41,710 રૂપિયા થયો છે. એટલે કે સોનાના ભાવમાં માત્ર 4.2% નો જ ઘટાડો નોંધાયો છે, જે ચાંદીની સરખામણીમાં લગભગ ત્રીજા ભાગનો છે.
ચાંદીના ભાવ કેમ આટલી ઝડપથી ઘટી રહ્યા છે?
માત્ર એક જ મહિનામાં ચાંદીના ભાવમાં આવેલા આ તીવ્ર ઘટાડા પાછળ મુખ્ય ત્રણ કારણો જવાબદાર છે. ચાલો આ કારણોને સરળ ભાષામાં સમજીએ:
ઔદ્યોગિક માંગમાં ઘટાડો: સોનાનો ઉપયોગ મોટેભાગે ફક્ત ઘરેણાં બનાવવામાં થાય છે, પરંતુ ચાંદીનો ઉપયોગ ઘરેણાં ઉપરાંત ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, સોલાર પેનલ અને અન્ય ઘણા મોટા ઉદ્યોગોમાં પણ બહોળા પ્રમાણમાં થાય છે. જ્યારે વૈશ્વિક સ્તરે ઉદ્યોગોમાં મંદી આવે અને ચાંદીની માંગ ઘટે છે, ત્યારે તેની સીધી અને મોટી અસર તેના ભાવ પર પડે છે.
સોલાર પેનલ ઉદ્યોગમાં ફેરફાર: આજના સમયમાં સૌર ઉર્જાનું ચલણ વધ્યું છે. પરંતુ ખર્ચ ઘટાડવા માટે, સોલાર પેનલ બનાવતી કંપનીઓ હવે પહેલાં કરતાં પેનલ દીઠ ઓછી ચાંદીનો ઉપયોગ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. આ ટેકનોલોજીકલ ફેરફાર ચાંદીની ઔદ્યોગિક માંગ પર ભારે દબાણ લાવી રહ્યો છે.
બજારનું નાનું કદ અને મોટી વધઘટ: સોનાની સરખામણીમાં ચાંદીનું બજાર ઘણું નાનું છે. આથી, કોઈ પણ મોટા આર્થિક સમાચાર આવતા જ તેની કિંમતોમાં ખૂબ ઝડપથી વધઘટ થાય છે. જાન્યુઆરી મહિનામાં ચાંદીનો આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ પ્રતિ ઔંસ (Ounce) 121 ડોલરથી પણ વધુ પહોંચી ગયો હતો. પરંતુ હવે તે ઘટીને 54 ડોલરની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે. જે દર્શાવે છે કે ચાંદી તેના રેકોર્ડ સ્તરથી આશરે 56% નીચે આવી ગઈ છે.
ધનતેરસ પર સોનું અને ચાંદી બંને ખરીદવા ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે. જોકે, તહેવાર પહેલાં ભાવમાં થયેલો આ ઘટાડો ખરીદદારો માટે કોઈ મોટી ભેટ કે રાહતથી કમ નથી.
ચાંદી સસ્તી થતાં, હવે તમે તમારા નક્કી કરેલા બજેટમાં પહેલાં કરતાં વધુ ચાંદી ખરીદી શકો છો. જોકે, રોકાણકારોએ એ પણ ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ કે ચાંદીના ભાવમાં ભવિષ્યમાં પણ હજુ મોટી વધઘટ થઈ શકે છે.
જ્યારે સોનાના ભાવમાં પણ ઘટાડો થયો છે, પરંતુ તે ચાંદી કરતા ઓછો રહ્યો છે, તેથી સોનું હંમેશાં એક સુરક્ષિત રોકાણ માનવામાં આવે છે. આગામી દિવસોમાં, યુએસ ફેડરલ રિઝર્વના વ્યાજ દર અંગેના નિર્ણય અને ફુગાવાના (મોંઘવારીના) નવા ડેટા આ બંને કિંમતી ધાતુઓના ભાવને સીધી અસર કરી શકે છે.
