ઇરાનના હુમલા પછી સૌથી મોટો પ્રશ્ન, મીડલ ઇસ્ટનું સૌથી સેફ ગણાતું શહેર દુબઈ વિચાર્યું હતું એટલું સેફ નથી?
વર્ષોથી, દુબઈની ચમકતી સ્કાયલાઇન મધ્યપૂર્વના અસ્થિર ક્ષેત્રમાં સ્થિરતાનું પ્રતીક રહી છે. આ અમીરાતે પોતાને ફાઇનાન્સ, પર્યટન અને એવિએશન માટેના વૈશ્વિક હબ તરીકે માર્કેટ કર્યું છે – એક એવું સ્થળ જે ભૂતકાળમાં મધ્ય પૂર્વમાં આવેલા ભૌગોલિક રાજકીય તોફાનોથી સુરક્ષિત રહ્યું છે. પરંતુ ઈરાન પર અમેરિકા-ઈઝરાયેલના સંયુક્ત હુમલાઓ પછીના તાજેતરના તણાવે તે ધારણાને હચમચાવી દીધી છે.
જ્યારે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઇઝરાયેલે ઇરાન પર મોટા હુમલાઓ કર્યા, જેમાં સર્વોચ્ચ નેતા આયતુલ્લા અલી ખામેની સહિતના વરિષ્ઠ નેતાઓ માર્યા ગયા, ત્યારે તેહરાને સમગ્ર ક્ષેત્રમાં ઝડપથી અને વ્યાપકપણે પ્રતિક્રિયા આપી. વળતો પ્રહાર માત્ર ઇઝરાયેલ અથવા યુએસ બેઝ સુધી મર્યાદિત રહ્યો ન હતો. તેના બદલે, મિસાઇલો અને ડ્રોન્સે સંયુક્ત આરબ અમીરાત સહિત અનેક અખાતી દેશોને નિશાન બનાવ્યા – જે સંઘર્ષને વિશ્વના સૌથી પ્રખ્યાત વ્યાપારી શહેરોમાંના એકની અસ્વસ્થતાભરી રીતે નજીક લઈ આવ્યો.
હુમલા પછીના દિવસોમાં, દુબઈ અને પડોશી અમીરાતો પર વિસ્ફોટો અને એર-ડિફેન્સ ઇન્ટરસેપ્શનના અહેવાલો મળ્યા હતા કારણ કે ઈરાની મિસાઇલો અને ડ્રોન્સે સમગ્ર ગલ્ફમાં ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને નિશાન બનાવ્યું હતું. કેટલાક પ્રોજેક્ટાઇલ્સ રહેણાંક વિસ્તારો, હોટલ, બંદર સુવિધાઓ અને એરપોર્ટ ઝોનમાં પડ્યા હતા. સત્તાવાર આંકડાઓ મુજબ, યુએઈમાં ઓછામાં ઓછા ત્રણ લોકો માર્યા ગયા હતા અને ડઝનબંધ ઘાયલ થયા હતા.
રહેવાસીઓ અને પ્રવાસીઓ માટે આ અનુભવ અવાસ્તવિક હતો. લક્ઝરી બીચ ક્લબ અને ઝગમગાટવાળા મોલ્સ માટે ટેવાયેલા શહેરમાં, કટોકટીની ચેતવણીઓ જારી કરવામાં આવે અને હોટલો મહેમાનોને શેલ્ટરમાં ખસેડે તે પહેલાં ઘણા લોકોએ શરૂઆતમાં વિસ્ફોટોના અવાજને ફટાકડા હોવાનું માની લીધું હતું.
આ હુમલાએ વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત એવિએશન હબ પૈકીના એકમાં પણ વિક્ષેપ પાડ્યો હતો. દુબઈના મુખ્ય એરપોર્ટ પર ફ્લાઇટ્સ સ્થગિત કરવામાં આવી હતી કારણ કે ગલ્ફ એરસ્પેસ બંધ કરી દેવામાં આવી હતી અને એરલાઇન્સે સમગ્ર ક્ષેત્રના રૂટ રદ કર્યા હતા, જેના કારણે હજારો પ્રવાસીઓ અટવાઈ ગયા હતા અને એશિયા, યુરોપ અને ઉત્તર અમેરિકા વચ્ચેનું વૈશ્વિક જોડાણ ખોરવાઈ ગયું હતું.
નાણાકીય બજારોમાં પણ આંચકો અનુભવાયો હતો. હુમલાના કારણે ગલ્ફ બજારોમાં અસ્થિરતા પેદા થયા બાદ પરિસ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરવા સત્તાવાળાઓએ મુખ્ય યુએઈ એક્સચેન્જો પર ટ્રેડિંગ કામચલાઉ ધોરણે અટકાવી દીધું હતું.
વ્યાપક પ્રાદેશિક કટોકટી
દુબઈની નબળાઈએ વ્યાપક પ્રાદેશિક તણાવનો એક ભાગ છે. ઈરાનના વળતા હુમલાઓએ મધ્ય પૂર્વમાં કતાર, બહેરીન અને કુવૈત સહિતના અનેક સ્થળોને નિશાન બનાવ્યા છે, જ્યાં યુએસ લશ્કરી અસ્કયામતો તૈનાત છે.
સમગ્ર ગલ્ફમાં એર-ડિફેન્સ સિસ્ટમોએ સેંકડો ડ્રોન અને મિસાઇલોને આંતરી છે, જે ઈરાનના પ્રતિસાદના સ્કેલ અને વધતા સંઘર્ષ સામે આ ક્ષેત્રના જોખમને રેખાંકિત કરે છે.
આ પરિસ્થિતિએ રાજદ્વારી ચિંતા પણ જન્માવી છે. મધ્ય પૂર્વ અને યુરોપની સરકારોએ સંયમ રાખવાની અપીલ કરી છે, અને ચેતવણી આપી છે કે વધુ તણાવ વૈશ્વિક ઉર્જા બજારોને અસ્થિર કરી શકે છે અને વિશ્વના અર્થતંત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ શિપિંગ માર્ગોને જોખમમાં મૂકી શકે છે.દાયકાઓથી, દુબઈ એ વિચાર પર સમૃદ્ધ થયું છે કે તે પ્રાદેશિક ઉથલપાથલથી અલગ રહી શકે છે. છતાં તાજેતરના હુમલાઓ એક કઠોર વાસ્તવિકતા પર ભાર મૂકે છે: એકબીજા સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલા મધ્ય પૂર્વમાં, કોઈ પણ મોટું શહેર ભૌગોલિક રાજકીય આંચકાઓથી સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત નથી.
અમીરાતની ઝડપી રિકવરી મિકેનિઝમ્સ – એર-ડિફેન્સ સિસ્ટમથી લઈને આર્થિક આકસ્મિક યોજનાઓ સુધી – સામાન્ય સ્થિતિ પુનઃસ્થાપિત કરવામાં મદદ કરી શકે છે. પરંતુ પાછલા થોડા દિવસોની ઘટનાઓએ કાળજીપૂર્વક કેળવાયેલી છબીમાં પંચર પાડ્યું છે.
દુબઈ કદાચ આ પ્રદેશના સૌથી સુરક્ષિત શહેરોમાંનું એક બની રહેશે. પરંતુ ઈરાન કટોકટીએ બતાવ્યું છે કે ગલ્ફનું સૌથી પોલિશ્ડ ઓએસિસ (રણદ્વીપ) પણ મધ્ય પૂર્વના સંઘર્ષના પડછાયામાંથી સંપૂર્ણપણે બચી શકતું નથી.
