ભારતીય શેરબજાર છેલ્લા પાંચ ટ્રેડિંગ દિવસથી સતત દબાણ હેઠળ છે. વૈશ્વિક વેપાર અંગે વધતી અનિશ્ચિતતા, વોશિંગ્ટનમાં બદલાતા રાજકીય ઘટનાક્રમ અને ભૂ-રાજકીય તણાવને કારણે રોકાણકારોની જોખમ લેવાની ક્ષમતા નબળી પડી છે. પરિણામે, છેલ્લા પાંચ દિવસમાં BSE સેન્સેક્સ 2,100 પોઈન્ટથી વધુ ઘટ્યો છે. 2 જાન્યુઆરીએ સેન્સેક્સ 85,762.01 પર બંધ થયો હતો, પરંતુ શુક્રવારે તે ઇન્ટ્રાડે 83,506.79 પર આવી ગયો. આ જ રીતે, નિફ્ટી પણ દબાણ હેઠળ આવ્યો અને 25,700 ની નીચે સરકી ગયો.
1- વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા ભારે વેચાણ
આ ઘટાડાનું સૌથી મોટું કારણ વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા ભારે વેચાણ રહ્યું છે. વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા અને ઉભરતા બજારોમાંથી મૂડી બહાર નીકળવાના વલણ વચ્ચે વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII) એ ફક્ત 8 જાન્યુઆરીએ ₹3,367.12 કરોડના શેર વેચ્યા. આ સતત બહાર નીકળવાથી સ્થાનિક રોકાણકારોની ભાવના નબળી પડી જેના કારણે બજારનું દબાણ વધુ વધ્યું છે.
2- ટ્રમ્પનો ટ્રેડ અને ટેરિફ અનિશ્ચિતતા
બીજું એક મોટું કારણ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો ટ્રેડ અને ટેરિફ અંગેનો અનિશ્ચિત વાણીવિલાસ છે. રશિયા પાસેથી સસ્તા ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદવા બદલ ભારત સહિત અનેક દેશો પર કડક વલણ અપનાવવાની તેમની ચેતવણીએ રોકાણકારોને ચિંતામાં મૂકી દીધા છે. અમેરિકામાં એક નવા બિલ પર ચર્ચા થઈ રહી છે, જેના હેઠળ રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદતા દેશો પર 500 ટકા સુધીના ટેરિફ લાદવામાં આવી શકે છે. આવા ભયથી વૈશ્વિક બજારો તેમજ ભારતીય શેરબજારમાં ભયનું વાતાવરણ સર્જાયું છે.
3- ભારત-અમેરિકા વચ્ચે અનિર્ણિત વાટાઘાટ
વધુમાં, ભારત-અમેરિકા વેપાર વાટાઘાટોમાં કોઈ નક્કર પરિણામ હજુ સુધી આવ્યું નથી. આ બજારની નબળાઈનું એક મહત્વપૂર્ણ કારણ છે. માર્ચથી લગભગ છ રાઉન્ડની વાટાઘાટો છતાં, બંને દેશો વચ્ચે કોઈ નક્કર કરાર થયો નથી. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે પહેલાથી જ ભારત પર કુલ 50 ટકા ટેરિફ લાદી દીધો છે, જેમાં 25 ટકા બેઝ ટેરિફ અને 25 ટકા દંડનો સમાવેશ થાય છે. ભારતે આને અન્યાયી ગણાવ્યું છે, પરંતુ ઉકેલનો અભાવ રોકાણકારોને ચિંતામાં રાખે છે.
4- તેલના ભાવ અંગે તણાવ
તેલના ભાવ અંગે વધતા તણાવ પણ બજાર માટે નકારાત્મક સાબિત થયા છે. રશિયા તરફથી સસ્તા તેલ પુરવઠા અને આયાત પર ભારે નિર્ભરતાને કારણે રોકાણકારો વેનેઝુએલામાં ચાલી રહેલા વિકાસ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે. ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો થવાથી ફુગાવા અને ચાલુ ખાતાની ખાધ પર દબાણ વધવાની ધારણા છે, જેનાથી શેરબજાર માટે જોખમ ઊભું થશે.
5- રૂપિયામાં ઘટાડો
આ બધા વચ્ચે ભારતીય રૂપિયાના નબળા પડવાથી રોકાણકારોની ચિંતામાં પણ વધારો થયો છે. ગયા વર્ષે લગભગ 4 ટકાના ઘટાડા પછી, રૂપિયો હવે ડોલર સામે 91ના આંકને પાર કરી ગયો છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક દ્વારા મર્યાદિત હસ્તક્ષેપ છતાં, ચલણમાં સતત ઘટાડાએ વિદેશી મૂડી પ્રવાહ અને બજાર સ્થિરતા પર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. આ પરિબળોને કારણે, ભારતીય શેરબજાર હાલમાં દબાણ હેઠળ છે.
