ભારતમાં દર વર્ષે કેન્સરના 15 લાખથી વધુ નવા કેસ નોંધાય છે. ભારત હવે વૈશ્વિક સ્તરે કેન્સરના કુલ બોજની દ્રષ્ટિએ ટોચના ત્રણ દેશોમાં સ્થાન ધરાવે છે. ચીન અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ પછી ભારતમાં કેન્સરના સૌથી વધુ કેસ છે. ચિંતાજનક હકીકત એ છે કે યુવાનોમાં કેન્સર ઝડપથી વધી રહ્યું છે, જેના કારણે પ્રારંભિક તપાસ મુશ્કેલ બની રહી છે. પ્રારંભિક તબક્કામાં, કેન્સરના લક્ષણો હળવા અને સામાન્ય હોય છે, જેને ઘણીવાર અવગણવામાં આવે છે. કેન્સર શરીરમાં શાંતિથી આગળ વધે છે અને જ્યારે તેના સ્પષ્ટ લક્ષણો દેખાય છે ત્યારે તે ઘણીવાર સ્ટેજ III અથવા IV સુધી પહોંચી જાય છે. દર્દીઓ, ખાસ કરીને પેટ અથવા સ્તન કેન્સર ધરાવતા દર્દીઓ, ઘણીવાર રોગ એડવાન્સ સ્ટેજ સુધી પહોંચે ત્યાં સુધી ધ્યાન આપતા નથી. લોકો ઘણીવાર પેટનું ફૂલવું, હળવો દુખાવો અથવા થાકને નાના ગણીને નજરઅંદાજ કરે છે.
કેન્સરના લક્ષણો જેને લોકો ઘણીવાર અવગણે છે, એવું વિચારીને કે તે સામાન્ય છે
એક્સપર્ટે સમજાવ્યું કે લોકો ઘણીવાર કેન્સરના લક્ષણોને તણાવ, વૃદ્ધત્વ અથવા જીવનશૈલી સંબંધિત સમસ્યાઓ તરીકે નજરઅંદાજ કરે છે.
પ્રથમ લક્ષણ: તમે લોકોને એવું કહેતા સાંભળ્યા હશે કે વધતી ઉંમરના કારણે સતત થાક, અચાનક વજન ઘટી જવું અને ખાવાની આદતોમાં ફેરફારનું કારણ બને છે. જોકે, આ લક્ષણોને અવગણવા યોગ્ય નથી. લાંબા સમય સુધી અપચો, આંતરડાની આદતોમાં ફેરફાર અથવા નિયમિત પેટનું ફૂલવું ખરાબ ખાવાની આદતો અથવા તણાવને કારણે થઈ શકે છે. જ્યારે આ લક્ષણો સામાન્ય છે, ત્યારે તેમનું સતત રહેવું એ એક મોટી ચિંતા છે. જો આમાંના કોઈપણ લક્ષણો 2-3 અઠવાડિયાથી વધુ સમય સુધી ચાલુ રહે તો ડૉક્ટરને મળવું મહત્વપૂર્ણ છે.
બીજું લક્ષણ: ઘણી વખત કેટલીક ચેતવણીવાળા સંકેત જોવા મળે છે. જેમાં કેટલાક કેન્સર તરફ ઈશારો કરે છે. ક્યારેક લોહીવાળું મળ અથવા ઉધરસ જે ઠીક થઈ જાય છે અને ફરી પાછી આવે છે. કર્કશ અવાજ ઘણીવાર ખરાબ લાગે છે. આ લક્ષણો ઘણી વખત જાતે જ જતા રહેતા હોય છે, પરંતુ લાંબા સમય સુધી આ પ્રકારના લક્ષણો રહે તો તેને નજર અંદાજ ન કરો.
ત્રીજું લક્ષણ: શરીરના કોઈપણ ભાગમાં પીડારહિત ગાંઠ ખતરનાક બની શકે છે. પીડારહિત ગાંઠ કેન્સરગ્રસ્ત ગણાતા નથી, પરંતુ સ્તન, ગરદન અથવા અંડકોષમાં પીડારહિત ગાંઠ ખતરનાક બની શકે છે. અસ્પષ્ટ સોજો અને રક્તસ્ત્રાવ પણ ખતરનાક છે. તેથી, એવું માનવું ખોટું છે કે જો કોઈ દુખાવો ન હોય, તો કેન્સર ન હોઈ શકે.
